No. XLIV/2 (2022)
Articles

„My chickens would love this!”. Nutraloaf jako przykład naruszenia prawa skazanego do otrzymania przyzwoitego posiłku

„My chickens would love this!” Nutraloaf as an example of violating a convict’s right to receive a decent meal

Jakub Hanc
Uniwersytet Śląski

Published 2022-10-18

Keywords

  • nutaloaf,
  • prison food,
  • inmate rights,
  • diet,
  • control,
  • disciplinary punishment

How to Cite

Hanc, J. (2022). „My chickens would love this!”. Nutraloaf jako przykład naruszenia prawa skazanego do otrzymania przyzwoitego posiłku: „My chickens would love this!” Nutraloaf as an example of violating a convict’s right to receive a decent meal. Archives of Criminology, (XLIV/2), ss. 185–249. https://doi.org/10.7420/AK2022.05

Abstract

The article presents the current research findings relating to nutraloaf, a food product found in some prisons, e.g., in the United States. It can be served instead of one or every meal in order to reduce the costs of feeding prisoners or it can be used as disciplinary punishment. Nutraloaf contains a blend of the nutrients that make up a normal dish, but it does not have an appetizing taste. The article investigates whether serving nutraloaf would be an acceptable nutritional practice in the civil law system of European Union countries, especially Poland, in line with the binding provisions of international law and national standards. The article is based on an analysis of legal texts, judgments, scholarly research, and reports on the practice. The study takes into account the anthropological, sociological, and penal/executive perspective. Research on the psychology of food was also referred to.

References

  1. Bałandynowicz A. (2010). ‘Dehumanizacja kary pozbawienia wolności’ [Dehumanization of the penalty of imprisonment]. W S. Przybyliński (red.) Niebanalny wymiar resocjalizacji penitencjarnej. Heurystyczny wymiar ludzkiej egzystencji [Unordinary dimension of penitentiary social rehabilitation. Heuristic dimension of human existence]. Toruń: Wydawnictwo Edukacyjne Akapit, s. 11–35.
  2. Banaszak B. (2012). Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz [The Constitution of the Republic of Poland. A commentary]. Warszawa: C.H. Beck.
  3. Barcz J., Górka M. i Wyrozumska A. (2020). Instytucje i prawo Unii Europejskiej [Institutions and law of the European Union]. Warszawa: Wolters Kluwer.
  4. Barczak K., Palczewska-Komsa M. i Buczkowska-Radlińska J. (2016). ‘Fizjologia i patologiczne zmiany zachodząc w zębach i przyzębiu związane z wiekiem’ [Physiological and pathological changes in the teeth and periodontal tissues related to age]. Geriatria 10(2), s. 98–104.
  5. Barczak K., Szmidt M. i Buczkowska-Radlińska J. (2016).‘Funkcjonalność narządu żucia a poczucie depresji po 55. roku życia zamieszkałych w środowisku rodzinnym i w domach pomocy społecznej’ [The functionality of masticatory apparatus and the sense of depression in patients over 55 years of age living in a family environment and social care centres]. Psychiatria Polska 50(5), s. 1027–1038.
  6. Barthes R. (1961). ‘Pour une psycho-sociologie de l'alimentation contemporaine’ [Toward a psychosociology of contemporary food consumption]. Annales. Economies, Sociétés, Civilisations 5, s. 977–986.
  7. Bartoszewicz J. (2012). ‘Wolność myśli, sumienia i wyznania w Polsce w świetle orzecznictwa strasburskiego’ [Freedom of thought, conscience and religion in Poland in the case law of European Court of Human Rights]. Polski Rocznik Praw Człowieka i Prawa Humanitarnego 3, s. 55–72.
  8. Bogunia L. i Kalisz T. (2010). ‘W sprawie interpretacji art. 67 k.k.w. Rozważania o celach wykonywania kary pozbawienia wolności i kierunkach współczesnej polityki penitencjarnej’ [On the interpretation of Art. 67 of the Executive Penal Code. Considerations on the goals of imprisonment and the directions of contemporary penitentiary policy]. Nowa Kodyfikacja Prawa Karnego 26, s. 123–136.
  9. Bosek L. (2008). ‘Glosa do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 maja 2008 r. (sygn. akt SK 25/07)’ [Gloss to the judgment of the Constitutional Tribunal of May 26, 2008 (Act Call No. SK 25/07)]. Przegląd Sejmowy 89(6), s. 242–250.
  10. Bralczyk J. (2008) (red.). Słownik 100 tysięcy potrzebnych słów [Dictionary of 100,000 words you need]. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  11. BuzzFeedVideo (2015). Is this Prison Food Cruel and Unusual?, Youtube.com. Dostęp online: https://www.youtube.com/watch?v=1bei7vlf56w [11.05.2022].
  12. Camplin E. (2017). Prison Food in America. Lanham: Rowman & Littlefield Publishers.
  13. Chmielewski K. i Pająk M. (2015). ‘Zasada humanitaryzmu w krajowych i międzynarodowych standardach prawa penitencjarnego’ [The principle of humanity in international and national standards of penitentiary law]. Przegląd Prawniczy Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza 5, s. 55–68.
  14. Cho E.M. (2019a). NUTRALOAF –Disciplinary Loaf – Prison Punishment Food – Recipe #1: Illinois, Youtube.com. Dostęp online: https://www.youtube.com/watch?v=pXus8Zeou7I [11.05.2022].
  15. Cho E.M. (2019b). NUTRALOAF Disciplinary Loaf – Prison Punishment Food – Recipe #2: Ohio, Youtube.com. Dostęp online: https://www.youtube.com/watch?v=SwB0TbFhrCM [11.05.2022].
  16. Ciszak P. (2021). Więźniowie kosztują budżet miliardy rocznie. Ma być taniej, bo więcej osadzonych dostanie bransoletę [Prisoners cost the budget billions a year. It will be cheaper because more prisoners will get the bracelet], Money.pl. Dostęp online: https://www.money.pl/gospodarka/wiezniowie-kosztuja-budzet-miliardy-rocznie-ma-byc-taniej-bo-wiecej-osadzonych-dostanie-bransolete-6700836201901024a.html [22.07.2022].
  17. Cunningham B. (b.d.). Last Meals. The Choice of the Final Meal Contains a Curious Paradox: Why Mark the End of a Life with the Stuff that Fuels it?, Laphamsquarterly.org. Dostęp online: https://www.laphamsquarterly.org/death/last-meals [11.05.2022].
  18. Dawidziuk K. (2009). ‘Art. 4 Kodeksu karnego wykonawczego w świetle ratyfikowanych przez Polskę umów międzynarodowych’ [Art. 4 of the Executive Penal Code in the light of international agreements ratified by Poland]. W S. Lelental i G.B. Szczygieł (red.) X lat obowiązywania Kodeksu karnego wykonawczego [X years of the Executive Penal Code]. Białystok: Wydawnictwo Temida 2, s. 343–352.
  19. Dąbkiewicz K. (2018). Kodeks karny wykonawczy. Komentarz [Executive Penal Code. A commentary]. Warszawa: Wolters Kluwer.
  20. Dekret Naczelnika Państwa z dnia 8 lutego 1919 r. w sprawie tymczasowych przepisów więziennych, Dz.P.P.P. z 119 r. Nr 15, poz. 202 [Decree of the Chief of State of February 8, 1919 on temporary prison regulations, Journal of Laws of the Polish State of 1919 No. 15, item 202].
  21. Domański H., Karpiński Z., Przybysz D. i Straczuk J. (2015). Wzory jedzenia a struktura społeczna [Eating patterns and the social structure]. Warszawa: Wydawnictwo Scholar.
  22. Dommershausen W. (1995). ‘לחם, lechem’ [Bread, meal]. W G.J. Botterweck, H. Ringgren i H.-J. Fabry (red.) Theological Dictionary of the Old Testament. Volume 7. Grand Rapids MI: William B. Eerdmans Publishing Company, s. 521–529.
  23. Doroszewski W. (1960) (red.). Słownik języka polskiego. D-G [Dictionary of the Polish language. D-G]. Warszawa: Wydawnictwo PWN.
  24. Doroszewski W. (1965) (red.). Słownik języka polskiego. Pri-R [Dictionary of the Polish language. Pri-R]. Warszawa: Wydawnictwo PWN.
  25. Douglas M. (1999). Implicit Meanings. Selected Essays in Anthropology. London, New York: Routledge. Taylor and Francis Group.
  26. Dubisz S. (2006a) (red.). Uniwersalny słownik języka polskiego. P-S [Universal dictionary of the Polish language. P-S]. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  27. Dubisz S. (2006b) (red.). Uniwersalny słownik języka polskiego. A-J [Universal dictionary of the Polish language. A-J]. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  28. Dukiet-Nagórska T. (2021). ‘Zasady prawa karnego’ [Principles of criminal law]. W T. Dukiet-Nagórska i O. Sitarz (red.) Prawo karne. Wykład akademicki [Criminal law. An academic lecture]. Warszawa: Wolters Kluwer, s. 67–80.
  29. Dumanowski J. i Kasprzyk-Chevriaux M. (2018). Kapłony i szczeżuje. Opowieść o zapomnianej kuchni polskiej [Capons and duck mussels. A story about forgotten Polish cuisine]. Wołowiec: Wydawnictwo Czarne.
  30. Earle R. i Phillips C. (2012). ‘Digesting men? Ethnicity, gender and food: Perspectives from a “prison ethnography”’. Theoretical Criminology 16(2), s. 141–156.
  31. Einat T. i Davidian M. (2019). ‘“There is no sincerer love than the love of food” (George Bernard Shaw, 1903): The meaning of food and its uses in prison subculture’. European Journal of Criminology 16(2), s. 127–146.
  32. Europejska Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 listopada 1950 r., Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 [Convention for the Protection of Human Rights and Fundamental Freedoms of November 4, 1950, Journal of Laws of 1993 No. 61, item 284].
  33. Europejska Konwencja o zapobieganiu torturom oraz nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu z 26 listopada 1989 r., Dz.U. z 1995 r. Nr 46, poz. 238 [European Convention for the Prevention of Torture, and Inhuman or Degrading Treatment or Punishment of 26 November 1989, Journal of Laws of 1995 No. 46, item 238].
  34. Fieldhouse P. (1995). Food and Nutrition. Customs and Culture. New York: Springer.
  35. Florczak-Wątor M. (2019). ‘Art. 40’. W P. Tuleja (red.) Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz [The Constitution of the Republic of Poland. A commentary]. Warszawa: Wolters Kluwer, s. 141–145.
  36. Franków P. (2010). ‘Nagrody i kary dyscyplinarne w resocjalizacji skazanych’ [Disciplinary awards and punishments in the rehabilitation of convicts]. Przegląd Więziennictwa Polskiego 66, s. 65–75.
  37. Gajdus D. i Gronowska B. (1998). Europejskie standardy traktowania więźniów (rekonstrukcja standardów oraz ich znaczenie dla polskiego prawa i praktyki penitencjarnej) [European standards of treatment of prisoners (reconstruction of standards and their significance for Polish penitentiary law and practice)]. Toruń: Wydawnictwo TNOiK.
  38. Garlicki L. (2010). ‘Art. 3’. W L. Garlicki (red.) Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Komentarz do art. 1-18. Tom I [Convention for the Protection of Human Rights and Fundamental Freedoms. A commentary on art. 1-18. Volume I]. Warszawa: C.H. Beck, s. 96–137.
  39. Garlicki L. i Wojtyczek K. (2016). ‘Art. 31’. W L. Garlicki i M. Zubik (red.) Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz. II. Art. 30-86 [The Constitution of the Republic of Poland. A commentary. II. Art. 30-86]. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe, s. 55–100.
  40. Gawęcki J. i Flaczyk E. (2011). ‘Czynniki kulturowe wpływające na sposób żywienia’ [Cultural factors influencing the way of nutrition]. W J. Gawęcki i W. Roszkowski (red.) Żywienie człowieka a zdrowie publiczne [Human nutrition and public health]. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 166–180.
  41. Godderis R. (2006). ‘Dining in: The symbolic power of food in prison’. The Howard Journal 45(3), s. 255–267.
  42. Godyla R. (1998). ‘System nagród i kar dyscyplinarnych w kodeksie karnym wykonawczym’ [The system of awards and disciplinary penalties in the Executive Penal Code]. Nowa Kodyfikacja Prawa Karnego 2, s. 183–194.
  43. Górniok O. (1982). Środki oddziaływania penitencjarnego oraz ich funkcjonowanie w zakładach karnych i ośrodkach przystosowania społecznego [Penitentiary influence measures and their functioning in prisons and social rehabilitation centers]. Katowice: Wydawnictwo UŚ.
  44. Graaf de K. i Kilty J.M. (2016). ‘You are what you eat: Exploring the relationship between women, food, and incarceration’. Punishment & Society 18(1), s. 27–46.
  45. Herling-Grudziński G. (2017). Inny Świat [A world apart]. Kraków: Wydawnictwo Literackie.
  46. Hofmann R. i Boldt N. (2005). Internationaler Bürgerrechtepakt. Kommentar [International Covenant on Civil and political rights. A commentary]. Baden-Baden: Nomos Verlag.
  47. Hołda Z. (1988). ‘Ochrona godności ludzkiej skazanego w toku odbywania kary pozbawienia wolności’ [Protection of the human dignity of a convict while serving a prison sentence]. Palestra 7, s. 114–127.
  48. Hołda Z. (1996). ‘Artykuł 10 Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych – kilka uwag’ [Article 10 of the Covenant on Civil and Political Rights – a few remarks]. W T. Jasudowicz i C. Mik (red.) O prawach człowieka. W podwójną rocznicę Paktów. Księga Pamiątkowa w hołdzie Profesor Annie Michalskiej [On human rights on the double anniversary of the pacts. Memorial Book in tribute to Professor Anna Michalska]. Toruń: Dom Organizatora TNOiK, s. 235–242.
  49. Hołda Z. (2007). ‘Koncepcja wykonywania kary pozbawienia wolności według Kodeksu karnego wykonawczego’ [The concept of the execution of the penalty of deprivation of liberty according to the Executive Penal Code]. Czasopismo Prawa Karnego i Nauk Penalnych 11(1), s. 133–140.
  50. Instrukcja w sprawie regulaminu więziennego (1945). Warszawa: Drukarnia Więzienia Mokotów.
  51. Jamroz D. (2015) (red.). Żywienie zwierząt i paszoznawstwo. Podstawy szczegółowego żywienia zwierząt. Tom 2 [Animal nutrition and animal feed science. Basics of detailed animal nutrition. Volume 2]. Warszawa: Wydawnictwo PWN.
  52. Jaraczewski J. (2018). ‘Art. 11’. W Z. Kędzia i A. Hernandez-Połczyńska (red.) Międzynarodowy Pakt Praw Gospodarczych, Socjalnych i Kulturalnych. Komentarz [International Covenant on Economic, Social and Cultural Rights. A commentary]. Warszawa: C.H. Beck, s. 542–568.
  53. Jaworska-Wieloch A. i Sitarz O. (2018). ‘Prawa osadzonych w praktyce penitencjarnej w świetle ustalonych porządków wewnętrznych jednostek penitencjarnych i ich konfrontacja z orzecznictwem ETPC’ [Prisoners’ rights in penitentiary practice in the light of the internal orders of penitentiary units and ECHR jurisprudence]. Archiwum Kryminologii 40, s. 459–493.
  54. Jeżewska-Zychowicz M. (2011). ‘Czynniki społeczne a żywność i żywienie’ [Social factors and food and nutrition]. W J. Gawęcki i W. Roszkowski (red.) Żywienie człowieka a zdrowie publiczne [Human nutrition and public health]. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 181–194.
  55. Kaczmarek T. (2011). ‘Resocjalizacja sprawcy jako cel wymiaru oraz wykonania kary pozbawienia wolności’ [Rehabilitation of the perpetrator as the goal of the assessment and execution of the imprisonment sentence]. W T. Kalisz (red.) Prawo karne wykonawcze w systemie nauk kryminologicznych. Księga pamiątkowa ku czci Profesora Leszka Boguni [Executive penal law in the system of criminological sciences. Executive criminal law in the system of criminological sciences. A commemorative book in honor of Professor Leszek Bogunia]. Wrocław: Wydawnictwo UWr, s. 81–91.
  56. Kalisz T. (2000). ‘Cele wykonywania kary pozbawienia wolności’ [Purposes of the execution of the penalty of deprivation of liberty]. Nowa Kodyfikacja Prawa Karnego 6, s. 197–227.
  57. Kalisz T. i Kwieciński A. (2013). ‘Cele izolacji penitencjarnej w perspektywie odrzucenia idei przymusowej resocjalizacji’ [The aim of penitentiary isolation from the perspective of rejecting the idea of compulsory rehabilitation]. Acta Universitatis Wratislaviensis 39, s. 117–129.
  58. Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej, Dz.Urz. UE C 83 z 30 marca 2010 r. [Charter of Fundamental Rights of the European Union, Journal of EU C 83 of March 30, 2010].
  59. Knychalska-Karwan Z. (2009). Stomatologia wieku podeszłego [Elderly dentistry]. Lublin: Wydawnictwo Czelej.
  60. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 [Constitution of the Republic of Poland of April 2, 1997, Journal of Laws of 1997 No. 78, item. 483].
  61. Konwencja w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania lub karania z 10 grudnia 1984 r., Dz.U. z 1989 r. Nr 63, poz. 378 [Convention against Torture and Other Cruel, Inhuman or Degrading Treatment or Punishment of December 10, 1984, Journal of Laws of 1989 No. 63, item 378].
  62. Kopczyńska E. (2021). Jedzenie i inne rzeczy. Antropologia zmiany w systemach żywnościowych [Food and other things. The anthropology of change in food systems]. Kraków: Wydawnictwo UJ.
  63. Korzycka M. i Wojciechowski P. (2017). System prawa żywnościowego [Food law system]. Warszawa: Wolters Kluwer.
  64. Królikowski M. i Szczucki K. (2016a). ‘Art. 40’. W M. Safjan i L. Bosek (red.) Konstytucja RP. Tom I. Komentarz do art. 1–86 [Constitution of the Republic of Poland. Volume I. A commentary on art. 1–86]. Warszawa: C.H. Beck, s. 974–990.
  65. Królikowski M. i Szczucki K. (2016b). ‘Art. 41’. W M. Safjan i L. Bosek (red.) Konstytucja RP. Tom I. Komentarz do art. 1–86 [Constitution of the Republic of Poland. Volume I. A commentary on art. 1–86]. Warszawa: C.H. Beck, s. 990–1006.
  66. Kwieciński A. (2013). ‘Prawne i aksjologiczne założenia systemu odpowiedzialności dyscyplinarnej skazanych. Refleksje na tle art. 142 KKW’ [Legal and axiological assumptions of the system of disciplinary liability of convicts. Reflections on the background of art. 142 of the Executive Penal Code]. W I. Sepioło (red.) Nullum crimen sine lege. Warszawa: C.H. Beck, s. 409–420.
  67. Lachowski J. (2021a). ‘Art. 67’. W J. Lachowski (red.) Kodeks karny wykonawczy. Komentarz [Executive Penal Code. A commentary]. Warszawa: C.H. Beck, s. 356–360.
  68. Lachowski J. (2021b). ‘Art. 4’. W J. Lachowski (red.) Kodeks karny wykonawczy. Komentarz [Executive Penal Code. A commentary]. Warszawa: C.H. Beck, s. 26–32.
  69. Lasocik Z. (2006). ‘Teoria i praktyka penitencjarna a perspektywy systemu więziennego’ [Penitentiary theory and practice and the prospects of the prison system]. W H. Machel i M. Paliwoda, M. Spryszyńska (red.) Wykonywanie kary pozbawienia wolności w Polsce – w poszukiwaniu skuteczności [Execution of the imprisonment sentence in Poland – in search of effectiveness]. Gdańsk: Wydawnictwo UG, s. 29–39.
  70. Lelental S. (1992). Wykonywanie kary pozbawienia wolności w zakładach karnych dla recydywistów [Execution of imprisonment in prisons for recidivists]. Warszawa: Wydawnictwo PWN.
  71. Lelental S. (2010). ‘Cel wykonywania kary pozbawienia wolności oraz warunki i środki jego realizacji w świetle art. 67 k.k.w.’ [The purpose of the execution of the penalty of deprivation of liberty as well as the conditions and means of its implementation in the light of Art. 67 of the Executive Penal Code]. W V. Konarska-Wrzosek, J. Lachowski i J. Wójcikiewicz (red.) Węzłowe problemy prawa karnego, kryminologii i polityki kryminalnej. Księga pamiątkowa ofiarowana Profesorowi Andrzejowi Markowi [Key problems of criminal law, criminology and criminal policy. A commemorative book offered to Professor Andrzej Marek]. Warszawa: Wolters Kluwer, s. 863–872.
  72. Lelental S. (2020). Kodeks karny wykonawczy. Komentarz [Executive Penal Code. A commentary]. Warszawa: C.H. Beck.
  73. Lévi-Strauss C. (1965). ‘Le triangle culinaire’ [The culinary triangle]. L’Arc 26, s. 19–29.
  74. Machel M. (2003). Więzienie jako instytucja karna i resocjalizacyjna [Prison as a penal and rehabilitation institution]. Gdańsk: Wydawnictwo Arche.
  75. Maio G.R., Haddock G. i Verplanken B. (2018). The Psychology of Attitudes and Attitude Change. London: SAGE.
  76. Mannheim K. (1951). Freedom, Power and Democratic Planning. New York: Routledge.
  77. Maricopa Country Sheriff’s Office [MCSO] (2010). Baby Gabriel Mother Elizabeth Johnson Becomes a Management Issue in Jail, Web.archive.org. Dostęp online: https://web.archive.org/web/20100612214028/http://mcso.org/include/pr_pdf/Elizabeth%20Johnson%20%20News%20Release.pdf [11.05.2022].
  78. McKinley J. (2015). New York Prisons Take an Unsavory Punishment Off the Table. The New York Times. Dostęp online: https://www.nytimes.com/2015/12/18/nyregion/new-york-prisons-take-an-unsavory-punishment-off-the-table.html [11.05.2022].
  79. Międzynarodowy Pakt Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych z dnia 16 grudnia 1966 r., Dz.U. z 1977 r. Nr 38, poz. 169 [International Covenant on Economic, Social and Cultural Rights of December 16, 1966, Journal of Laws of 1977 No. 38, item 169].
  80. Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych z 16 grudnia 1966 r., Dz.U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167 [International Covenant on Civil and Political Rights of December 16, 1966, Journal of Laws of 1977 No. 38, item 167].
  81. Migdał J. (2008). ‘Perspektywa kary pozbawienia wolności w polskim systemie penitencjarnym’ [The perspective of the penalty of imprisonment in the Polish penitentiary system]. Czasopismo Prawa Karnego i Nauk Penalnych 12(1), s. 267–280.
  82. Migdał J. (2011). ‘Resocjalizacja czy integracja – wykonywanie kary pozbawienia wolności w świetle Europejskich Reguł Więziennych z 2006 r.’ [Rehabilitation or integration – execution of the penalty of deprivation of liberty in the light of the European Prison Rules of 2006]. W B. Stańdo-Kawecka i K. Krajewski (red.) Problemy penologii i praw człowieka na początku XXI stulecia. Księga poświęcona pamięci Profesora Zbigniewa Hołdy [Penology and human rights problems at the beginning of the 21st century. Book dedicated to the memory of Professor Zbigniew Hołda]. Warszawa: Wolters Kluwer, s. 435–452.
  83. Mrozek K. (2018). ‘Reguły Nelsona Mandeli’ [Nelson Mandela Rules]. Nowa Kodyfikacja Prawa Karnego 48, s. 169–182.
  84. Najwyższa Izba Kontroli [NIK] (2019). Życie po więzieniu [Life after prison], Nik.gov.pl. Dostęp online: https://www.nik.gov.pl/aktualnosci/pomoc-spoleczna-dla-bylych-osadzonych.html [22.07.2022].
  85. Niełaczna M. i Klaus W. (2008). ‘Wykonywanie przez polskie władze zaleceń europejskiego komitetu do spraw zapobiegania torturom oraz nieludzkiemu lub poniżającemu traktowania albo karaniu (CPT). Raport z badań’ [Implementation by the Polish authorities of the recommendations of the European Committee for the Prevention of Torture and Inhuman or Degrading Treatment or Punishment (CPT). Research report]. W W. Klaus i M. Niełaczna (red.) Przestrzeganie praw osób pozbawionych wolności. O monitorowaniu jednostek penitencjarnych [Respecting the rights of persons deprived of liberty. On monitoring penitentiary units]. Warszawa: Stowarzyszenie Interwencji Prawnej, s. 135–200.
  86. Nowacki W. (2018). ‘Krótka, a jakże bogata historia ziemniaka w Polsce po II wojnie światowej’ [Short but rich history of potato in Poland after World War II]. W J. Nowosielska-Sobel, G. Strauchold i R. Nowakowski (red.) „Jabłka zaś ziemne, a po teraźniejszemu kartofle”. Znaczenie ziemniaka w Europie i na ziemiach polskich ze szczególnym uwzględnieniem Dolnego Śląska w kontekście historii i teraźniejszości [„Earth apples, and now potatoes”: The significance of the potato in Europe and in Poland, with particular emphasis on Lower Silesia in the context of history and the present]. Kraków: Księgarnia Akademicka, s. 35–56.
  87. Nowicki M.A. (2021). Wokół Konwencji Europejskiej. Komentarz do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka [Around the European Convention. A commentary on the European Convention on Human Rights]. Warszawa: Wolters Kluwer.
  88. Ogden J. (2010). The Psychology of Eating. From Healthy to Disordered Behavior. Malden MA: Wiley-Blackwell.
  89. ONZ (2015). Wzorcowe reguły minimalne Organizacji Narodów Zjednoczonych dotyczące postępowania z więźniami (Reguły Mandeli), rezolucja Narodów Zjednoczonych A/RES/70/175 [United Nations Standard Minimum Rules for the Treatment of Prisoners (the Nelson Mandela Rules), resolution adopted by the General Assembly A/RES/70/175], Bip.brpo.gov.pl. Dostęp online: https://bip.brpo.gov.pl/sites/default/files/Reguly_Mandeli.pdf [11.05.2022].
  90. Pawela S. (1999). Kodeks karny wykonawczy. Praktyczny komentarz z indeksem [Executive Penal Code. Practical commentary with the index]. Warszawa: Wydawnictwo Zrzeszenia Prawników Polskich.
  91. Pizarro J.M. i Narag R.E. (2008). ‘Supermax prisons. What we know, what we do not know, and where we are goin’. The Prison Journal 88(1), s. 23–42.
  92. Płatek M. (2007). ‘Zadania polskiej polityki penitencjarnej w świetle Europejskich Reguł Więziennych’ [Tasks of the Polish penitentiary policy in the light of the European Prison Rules]. Czasopismo Prawa Karnego i Nauk Penalnych 11(1), s. 261–281.
  93. Płatek M. (2009). ‘Wybrane zasady i instytucje Kodeksu karnego wykonawczego z 1997 roku w świetle Europejskich Reguł Więziennych z 11 stycznia 2006 r.’ [Selected principles and institutions of the 1997 Executive Penal Code in the light of the European Prison Rules of January 11, 2006]. W S. Lelental i G.B. Szczygieł (red.) X lat obowiązywania Kodeksu karnego wykonawczego [X years of the Executive Penal Code]. Białystok: Wydawnictwo Temida 2, s. 105–128.
  94. Płatek M. (2013). ‘Istota i znaczenie Europejskich Reguł Więziennych (ERW-2006) z perspektywy pracy funkcjonariuszy więziennych’ [The essence and significance of the European Prison Rules (EPR-2006) from the perspective of prison officers’ work]. W A. Rzepliński, I. Rzeplińska, M. Niełaczna i P. Wiktorska (red.) Pozbawienie wolności – funkcje i koszty. Księga Jubileuszowa Profesora Teodora Szymanowskiego [Deprivation of liberty – functions and costs. Jubilee book of Professor Teodor Szymanowski]. Warszawa: Wolters Kluwer, s. 822–855.
  95. Pławski S. (1968). Prawo penitencjarne [Penitentiary law]. Warszawa: Wydawnictwo PWN.
  96. Poklewski-Koziełł K. (1986). ‘Prawa osób pozbawionych wolności (skazanych i tymczasowo aresztowanych)’ [The rights of persons deprived of liberty]. Studia Prawnicze 1–2, s. 161–198.
  97. Popławski H. (1984). Prawo penitencjarne [Penitentiary law]. Gdańsk: Wydawnictwo UG.
  98. Porowski M. (1992). ‘Ludzkie prawa więźniów’ [Prisoners’ human rights]. Ethos 17(1), s. 164–178.
  99. Postulski K. (2013). ‘Wykonalność orzeczeń karnych w aspekcie zasady humanitaryzmu i poszanowania godności ludzkiej skazanego’ [Enforcement of criminal courts judgements of guilty in light of the principles of humanity and human dignity of convicts]. Palestra 11–12, s. 155–167.
  100. Postulski K. (2017). Kodeks karny wykonawczy. Komentarz [Executive Penal Code. A commentary]. Warszawa: Wolters Kluwer.
  101. Potulice (b.d.). Dokumenty zbioru witryn – Zakład Karny Potulice [Site collection documents – Correctional Facility Potulice], Bip.sw.gov.pl. Dostęp online: https://www.bip.sw.gov.pl/SiteCollectionDocuments/Forms/AllItems.aspx?RootFolder=%2FSiteCollectionDocuments%2FZK%5FPotulice [11.05.2022].
  102. Puhl R.M. i Schwartz M.B. (2003). ‘If you are good you can have a cookie: The link between childhood food rules and adult eating behavior’. Eating Behaviors 4(3), s. 283–293.
  103. Radzinowicz L. (1936). ‘Zagadnienie kar dyscyplinarnych w nowoczesnym ustroju więziennym’ [The problem of disciplinary punishments in the organization of modern penitentiarism]. Przegląd Więziennictwa Polskiego 1(1) s. 19–44.
  104. Recommendation Rec (2006)2-version of the Committee of Ministers to Member States of the Council of Europe on the European Prison Rules, adopted by the Committee of Ministers on January 11, 2006 at the 952 meeting of the ministers’ deputies, revised and supplemented by the Committee of Ministers on July 1, 2020 at the 1380th meeting of the Ministers’ Deputies (2006).
  105. Reid M. (2015). ‘The culture of mass incarceration: Why “locking them up and throwing away the key” isn’t a humane or workable solution for society, and how prison conditions and diet can be improved’. University of Maryland Law Journal of Race, Religion, Gender and Class 15(2), s. 251–292.
  106. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia oddziaływań penitencjarnych w zakładach karnych i aresztach śledczych, Dz.U. z 2013 r., poz. 1067 [Ordinance of the Minister of Justice of August 14, 2003 on penitentiary treatment in prisons and pre-trial detention centers, Journal of Laws of 2003, item 1067].
  107. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 lutego 2016 r. w sprawie wyżywienia osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych, Dz.U. z 2016 r., poz. 302 [Ordinance of the Minister of Justice of February 19, 2016 on feeding inmates in prisons and remand centers, Journal of Laws of 2016, item 302].
  108. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2016 r. w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności, Dz.U. z 2016 r., poz. 2231 [Ordinance of the Minister of Justice of December 21, 2016 on the organizational and order rules for the execution of the penalty of deprivation of liberty, Journal of Laws of 2016, item 2231].
  109. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 września 2003 r. w sprawie określenia wartości dziennej normy wyżywienia oraz rodzaju diet wydawanych osobom osadzonym w zakładach karnych i aresztach śledczych, Dz.U. z 2003 r. Nr 167, poz. 1633 [Ordinance of the Minister of Justice of September 2, 2003 on the value of the daily food standard and the type of diets issued to prisoners in prisons and pre-trial detention centers, Journal of Laws of 2003 No. 167, item 1633].
  110. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 czerwca 1931 r. w sprawie regulaminu więziennego, Dz.U. z 1931 r. Nr 71, poz. 577 [Ordinance of the Minister of Justice of June 20, 1931 on prison regulations, Journal of Laws of 1931 No. 71, item 577].
  111. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 sierpnia 2003 r. w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności, Dz.U. z 2003 r. Nr 152, poz. 1493 [Ordinance of the Minister of Justice of August 25, 2003 on the organizational and order regulations for the execution of the penalty of deprivation of liberty, Journal of Laws of 2003 No. 152, item 1493].
  112. Rożdżeński W. (2019). ‘Niewłaściwe wyżywienie jako podstawa odpowiedzialności podmiotu leczniczego’ [Improper nutrition as a basis of responsibilty of a medical entity]. Przegląd Prawa Medycznego 2(2), s. 71–98.
  113. Rzepkowska A. (2010). ‘Zrobić coś z niczego. O sposobach odżywiania w warunkach zesłania do ZSRR’ [To make something out of nothing. About nutrition in the reality of deportation to the Soviet Union]. W R. Stoličná i A. Drożdż (red.) Historie kuchenne. Rola i znaczenie pożywienia w kulturze [History of the cuisine. The role and importance of food in culture]. Cieszyn, Katowice: Wydawnictwo UŚ, s. 86–98.
  114. Sarnecki P. (2016). ‘Art. 40’. W L. Garlicki i M. Zubik (red.) Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz. II. Art. 30–86 [The Constitution of the Republic of Poland. A commentary. II. Art. 30–86]. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe, s. 207–210.
  115. Satter E. (2007). ‘Hierarchy of food needs’. Journal of Nutrition Education & Behavior (Supplement) 39(5), s. 187–188.
  116. Schabas W.A. (2015). The European Convention on Human Rights. A Commentary. Oxford: Oxford University Press.
  117. Sexton L. (2015). ‘Penal subjectivities: Developing a theoretical framework for penal consciousness’. Punishment & Society 17(1), s. 114–136.
  118. Simanovic T. i Gosev M. (2019). ‘Is food more than a means of survival? An overview of the Balkan prison systems’. Appetite 143, s. 1–10.
  119. Sitarz O. i Jaworska-Wieloch A. (2017). ‘Prawo do praktyk religijnych osób osadzonych w areszcie śledczym i odbywających karę pozbawienia wolności w teorii i praktyce penitencjarnej’ [The right of inmates of remand prisons and penitentiary facilities to religious observance in penitentiary theory and practice]. Archiwum Kryminologii 39, s. 117–148.
  120. Sitarz O., Jaworska-Wieloch A. i Hanc J. (2022). Obowiązek zgolenia brody? (Nie)uzasadnione naruszenie wolności uzewnętrzniania religii przez osoby pozbawione wolności (rozważania na tle wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 24 kwietnia 2018 r., I ACa 1217/17) [Obligation to shave the beard – (Un)justified violation of the freedom to manifest religion by persons deprived of liberty (considerations in the light of the Judgment of the Court of Appeal in Kraków of 24th April 2018, I ACa 1217/17)]. Forum Prawnicze 1(69), s. 29–54.
  121. Smoyer A.B. i Lopes G. (2017). ‘Hungry on the inside: Prison food as concrete and symbolic punishment in a women’s prison’. Punishment & Society 19(2), s. 240–255.
  122. Sobczak W. (2012). ‘Art. 7’. W R. Wieruszewski (red.) Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich (Osobistych) i Politycznych. Komentarz [International Covenant on Civil (Personal) and Political Rights. A commentary]. Warszawa: Wolters Kluwer, s. 168–195.
  123. Sobecki T. (2021). Prawa więźniów w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej. Analiza konstytucyjnoprawna [Prisonersʼ rights in the United States of America. Constitutional and legal analysis]. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.
  124. Spanos A.J. (2014). ‘The eighth amendment and nutraloaf: A recipe for disaster’. Journal of Contemporary Health Law and Policy 30(1), s. 222–248.
  125. Srogosz T. (2020). ‘Prawo do (odpowiedniej) żywności w prawie międzynarodowym publicznym’ [The right to (adequate) food in international public law]. W I. Kraśnicka (red.) Prawo międzynarodowe. Teoria i praktyka [International public law. Theory and practice]. Warszawa: C.H. Beck, s. 193–205.
  126. Stańdo-Kawecka B. (2007). ‘Cele wykonywania kary pozbawienia wolności w krajach europejskich’ [Purposes of the execution of the imprisonment sentence in European countries]. Czasopismo Prawa Karnego i Nauk Penalnych 11(1), s. 295–312.
  127. Stańdo-Kawecka B. (2020). Polityka karna i penitencjarna między punitywizmem i menedżeryzmem [Penal and penitentiary policy between punitivism and managerialism]. Warszawa: Wolters Kluwer.
  128. Starzewski Ł. (2019). Wydawanie posiłków więźniom przez okienko w drzwiach celi narusza ich godność [Dishing out meals to prisoners through the window in the cell door violates their dignity], Bip.brpo.gov.pl. Dostęp online: https://bip.brpo.gov.pl/pl/content/rpo-wydawanie-posiłkow-wiezniom-przez-okienko-w-drzwiach-celi-narusza-ich-godnosc [22.07.2022].
  129. Starzewski Ł. (2020). Służba Więzienna: wydawanie posiłków przez okienko w drzwiach celi – uzasadnione względami bezpieczeństwa [Prison Service: Dishing out meals through the cell door – justified for security reasons], Bip.brpo.gov.pl. Dostęp online: https://bip.brpo.gov.pl/pl/content/odpowiedz-dla-rpo-wydawanie-posilkow-przez-okienko-w-drzwiach-celi-zasadne [22.07.2022].
  130. Starzewski Ł. (2022). Więźniowie mają prawo do diet wegetariańskiej czy religijnych. Wystąpienie RPO do Służby Więziennej [Prisoners are entitled to a vegetarian or religious diet. The Ombudsmanʼs speech to the Prison Service], Bip.brpo.gov.pl. Dostęp online: https://bip.brpo.gov.pl/pl/content/rpo-sw-wiezniowie-diety-wegetarianska-religijne [22.07.2022].
  131. Stępień J. (1979) (red.). Listy do Tesaloniczan i Pasterskie. Wstęp, przekład z oryginału, komentarz [Letters to the Thessalonians and Pastoral Letters. Introduction, translation from the original and commentary]. Poznań-Warszawa: Pallottinum.
  132. Szczepaniak P. (2008). ‘Oddziaływania penitencjarne na więźniów w świetle współczesnej pedagogiki i penitencjarystyki’ [Penal influences on prisoners in the light of contemporary pedagogics and penal studies]. W Z. Jasiński, A. Kurek i D. Widelak (red.) W dziewięćdziesięciolecie polskiego więziennictwa. Księga jubileuszowa [In the ninetieth anniversary of the Polish prison system. Jubilee book]. Opole: Wydawnictwo UO, s. 151–188.
  133. Szczygieł G.B. (2002). Społeczna readaptacja skazanych w polskim systemie penitencjarnym [Social readaptation of prisoners in the Polish penitentiary system]. Białystok: Wydawnictwo Temida 2.
  134. Szczygieł G.B. (2009). ‘Zasada poszanowania godności skazanego a przeludnienie zakładów karnych’ [The principle of respect for the dignity of the convict and overcrowding of prisons]. W S. Lelental i G.B. Szczygieł (red.) X lat obowiązywania Kodeksu karnego wykonawczego [X years of the Executive Penal Code]. Białystok: Wydawnictwo Temida 2, s. 135–146.
  135. Szczygieł G.B. (2014). ‘Postępowanie dyscyplinarne w Kodeksie karnym wykonawczym a Europejskie Reguły Więzienne z 2006 r.’ [Disciplinary procedures in the Penal Executive Code in the light of the 2006 European Prison Rules]. Białostockie Studia Prawnicze 15, s. 211–224.
  136. Szojda D. (2009). ‘Drugi list do Tesaloniczan. Komentarz’ [Second epistle to the Thessalonians. A commentary]. W M. Peter i M. Wolniewicz (red.) Biblia. Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu [The Holy Bible. Old Testament and New Testament]. Warszawa: Wydawnictwo Święty Wojciech, s. 431–436.
  137. Szulc T. (2016) (red.). Hodowla zwierząt [Animal breeding]. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego.
  138. Szwejkowska M.M. (2019). System kar dyscyplinarnych wobec osadzonych odbywających karę pozbawienia wolności [System of disciplinary penalties for inmates serving a sentence of imprisonment]. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.
  139. Szydło M. (2016). ‘Art. 31’. W M. Safjan i L. Bosek (red.) Konstytucja RP. Tom I. Komentarz do art. 1–86 [Constitution of the Republic of Poland. Volume I. A commentary on art. 1–86]. Warszawa: C.H. Beck, s. 751–818.
  140. Szymanowski T. (1968). ‘Sposób i warunki odbywania kary pozbawienia wolności w świetle opinii więźniów młodocianych w Polsce’ [The manner and conditions of serving the sentence of imprisonment in the light of the opinion of juvenile prisoners in Poland]. Studia Socjologiczne 3–4, s. 345–363.
  141. Szymanowski T. (1995). ‘Międzynarodowe standardy wykonywania kary pozbawienia wolności i ich respektowanie w polskim systemie penitencjarnym’ [International standards of the execution of the penalty of deprivation of liberty and their respect in the Polish penitentiary system]. Przegląd Więziennictwa Polskiego 50, s. 5–30.
  142. Szymanowski T. (2006). ‘Godność sprawcy przestępstwa w nowym prawie karnym’ [The dignity of the offender in the new criminal law]. Przegląd Więziennictwa Polskiego 10, s. 29–34.
  143. Szymanowski T. (2017). Prawo karne wykonawcze z elementami polityki karnej i penitencjarnej [Executive penal law with elements of penal and penitentiary policy]. Warszawa: Wolters Kluwer.
  144. Szymanowski T. (2019). ‘Problemy więziennictwa w Polsce współczesnej’ [The problems of the prison system in contemporary Poland]. W W. Klaus, D. Woźniakowska-Fajst, P. Wiktorska i K. Buczkowski (red.) Po co nam kryminologia? Księga jubileuszowa Profesor Ireny Rzeplińskiej [Why do we need criminology? Jubilee book of Professor Irena Rzeplińska]. Warszawa: Wydawnictwo INP PAN, s. 481–490.
  145. Szymanowski T. i Górski J. (1982). Wykonywanie kary pozbawienia wolności w świetle wyników badań [Execution of imprisonment in the light of research results]. Warszawa: Wydawnictwo Prawnicze.
  146. Szymanowski T. i Świda Z. (1998). Kodeks karny wykonawczy. Komentarz [Executive Penal Code. A commentary]. Warszawa: Wydawnictwo Librata.
  147. Szymczak M. (1992a) (red.). Słownik języka polskiego. L–P [Dictionary of the Polish language. L–P]. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  148. Szymczak M. (1992b) (red.). Słownik języka polskiego. A–K [Dictionary of the Polish language. A–K]. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  149. Śliwowski J. (1976). ‘Tymczasowy regulamin wykonywania kary pozbawienia wolności i jej ocena’ [Temporary regulations on the execution of the penalty of imprisonment and its assessment]. Państwo i Prawo 10, s. 34–51.
  150. Śliwowski J. (1980). ‘O potrzebie nowych regulaminów penitencjarnych’ [About the need for new penitentiary regulations]. Państwo i Prawo 2, s. 72–85.
  151. Śniadach O. (2017). ‘Czy potrzebujemy prawa do żywności?’ [Do we need the right to food?]. Gdańskie Studia Prawnicze 38, s. 279–288.
  152. Śniadach O. (2020). ‘Prawa człowieka a bezpieczeństwo żywnościowe jako cel Agendy 2030’ [Human rights and food security as a goal of the 2030 Agenda]. W D. Bieńkowska i R. Kozłowski (red.) Prawa człowieka i zrównoważony rozwój. Konwergencja czy dywergencja idei i polityki [Human rights and sustainability. Convergence or divergence of ideas and policy]. Warszawa: C.H. Beck, s. 161–171.
  153. Testoni I., Marrella F., Biancalani G., Cottone P., Alemanno F., Mamo D. i Grassi L. (2020). ‘The value of dignity in prison: A qualitative study with life convicts’. Behavioral Sciences 10(6), s. 1–11.
  154. Theroux A. (2017). Einstein’s Beets. An Examination of Food Phobias. Seattle WA: Fantagraphics Books.
  155. Tischner J. (1982). Etyka Solidarności [Ethics of Solidarity]. Paryż: Spotkania.
  156. Tomporek A. (2009). ‘Humanitaryzm w postępowaniu wykonawczym’ [Humanitarianism in the executive penal proceedings]. W S. Lelental i G.B. Szczygieł (red.) X lat obowiązywania Kodeksu karnego wykonawczego [X years of the Executive Penal Code]. Białystok: Wydawnictwo Temida 2, s. 295–321.
  157. Tuleja P. (2019). ‘Art. 31’. W P. Tuleja (red.) Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz [The Constitution of the Republic of Poland. A commentary]. Warszawa: Wolters Kluwer, s. 114–119.
  158. United States Court for the Oregon [USCO] (1990), Law.justia.com. Dostęp online: https://law.justia.com/cases/federal/district-courts/FSupp/745/623/1612427/ [11.05.2022].
  159. United States Court of Appeals for the Eleventh Circuit [USCA] (1985), Law.justia.com. Dostęp online: https://law.justia.com/cases/federal/appellate-courts/F2/774/1567/10797/ [11.05.2022].
  160. United States Court of Appeals for the Ninth Circuit [USCA] (1989), Law.justia.com. Dostęp online: https://law.justia.com/cases/federal/appellate-courts/F2/876/896/67832/ [11.05.2022].
  161. United States Court of Appeals for the Ninth Circuit [USCA] (1993), Law.justia.com. Dostęp online: https://law.justia.com/cases/federal/appellate-courts/F3/12/1444/528315/ [11.05.2022].
  162. United States Court of Appeals for the Seventh Circuit [USCA] (2012), Law.justia.com. Dostęp online: https://law.justia.com/cases/federal/appellate-courts/ca7/11-2811/11-2811-2012-03-27.html [11.05.2022].
  163. United States Court of Appeals for the Sixth Circuit [USCA] (2002), Aele.org. Dostęp online: https://www.aele.org/law/2003JBJAN/gvg.html [11.05.2022].
  164. United States Supreme Court [USSC] (1974), Supreme.justia.com. Dostęp online: https://supreme.justia.com/cases/federal/us/418/539/ [11.05.2022].
  165. United States Supreme Court [USSC] (1978), Supreme.justia.com. Dostęp online: https://supreme.justia.com/cases/federal/us/437/678/#T7 [11.05.2022].
  166. United States Supreme Court [USSC] (1981), Supreme.Justia.com. Dostęp online: https://supreme.justia.com/cases/federal/us/452/337/#369 [11.05.2022].
  167. Ustawa z dnia 19 kwietnia 1969 r. Kodeks karny wykonawczy, Dz.U. z 1969 r. Nr 13, poz. 98 [The Act of April 19, 1969 Executive Penal Code, Journal of Laws of 1969 No. 13, item 98].
  168. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy, t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 53 [The Act of June 6, 1997 Executive Penal Code, Journal of Laws of 2021, item 53].
  169. Ustawa z dnia z 26 lipca 1939 r. o organizacji więziennictwa, Dz.U. z 1939 r. Nr 68, poz. 457 [Act of July 26, 1939 on the organization of the prison system, Journal of Laws of 1939 No. 68, item 457].
  170. Vanhouche A.-S. (2015). ‘Acceptance or refusal of convenience food in present-day prison’. Appetite 94, s. 47–53.
  171. Vanhouche A.-S. (2019). ‘Food trust in low trust environments. Negotiating food trust in belgian prisons’. Appetite 142, s. 1–8.
  172. Walczak S. (1992). Postępowanie ze skazanymi w polskim systemie penitencjarnym [Proceedings with convicts in the Polish penitentiary system]. Warszawa: Wydawnictwo UW.
  173. Walker A. (2005). ‘In the absence of food. A case of rhythmic loss and spoiled identity for patients with percutaneous endoscopic gastronomy feeding tubes’. Food Culture and Society 8(2), s. 161–180.
  174. Wojtyczek K. (1999). ‘Zasada proporcjonalności jako granica prawa karania’ [The principle of proportionality as the limit of the law of punishment]. Czasopismo Prawa Karnego i Nauk Penalnych 3(2), s. 33–51.
  175. Wołowicz M. (1988). ‘Nagrody i środki dyscyplinarne’ [Awards and disciplinary penalties]. W P. Wierzbicki (red.) Rozwój penitencjarystyki w PRL. Wybrane problemy [The development of penitentiary in the Polish People’s Republic. Selected problems]. Warszawa: Wydawnictwo Prawnicze, s. 464–493.
  176. Wójcik A. (2007). ‘O karaniu i nagradzaniu’ [About punishing and rewarding]. Forum Penitencjarne 10(8), s. 11.
  177. Wróbel-Chmiel A. (2017). ‘Nagrody i kary dyscyplinarne w praktyce penitencjarnej, a poczucie sensu życia więźniów długoterminowych’ [Awards and penalties in penitentiary practice and a sense of meaning of life convicts sentenced for a long-term penalty]. Przegląd Więziennictwa Polskiego 97, s. 19–38.
  178. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 5 listopada 2015 r. I ACa 553/15 [553/15] [Judgenemt of the Court of Appeal in Szczecin of November 5, 2015, 553/15] (2015). LEX.
  179. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 maja 2008 r., 25/07 [25/07] [Judgment of the Constitutional Tribunal of May 26, 2008, 25/07] (2008). LEX.
  180. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 marca 2015 r., 6/14 [6/14] [Judgment of the Constitutional Tribunal of March 31, 2015, 6/14] (2015). LEX.
  181. Wzorek D.J. (2019). ‘Po co nam więzienie? Analiza antynaturalistycznej myśli penologicznej w perspektywie praw człowieka’ [Why do we need prison? Analysis of anti-naturalistic penological thought from the perspective of human rights]. W A. Nawój-Śleszyński i A. Leszczyńska (red.) Współczesne problemy i perspektywy więziennictwa [Contemporary problems and perspectives of the prison system]. Łódź: Wydawnictwo UŁ, s. 267–276.
  182. Zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 maja 1981 r. w sprawie zmiany tymczasowego regulaminu wykonywania kary pozbawienia wolności, Dz.U. M.S. z 30 czerwca 1981 r. Nr 2, poz. 11 [Order of the Minister of Justice of May 19, 1981 on changes to the temporary regulations for the execution of the penalty of deprivation of liberty, Journal of Laws of the Ministry of Justice of June 30, 1981 No. 2, item 11].
  183. Zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 stycznia 1974 r. w sprawie regulamin wykonywania kary pozbawienia wolności, Dz.U. M.S. z dnia 2 marca 1974 r. Nr 2, poz. 6 [Order of the Minister of Justice of January 25, 1974 on the regulations for the execution of the penalty of deprivation of liberty, Journal of Laws of the Ministry of Justice of March 2, 1974 No. 2, item 6].
  184. Zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lutego 1966 r. w sprawie regulaminu wykonywania kary pozbawienia wolności, Dz.U. M.S. z dnia 31 marca 1966 r. Nr 2, poz. 12 [Order of the Minister of Justice of February 7, 1966 on the regulations for the execution of the penalty of deprivation of liberty, Journal of Laws of the Ministry of Justice of March 31, 1966 No. 2, item 12].
  185. Zarządzenie Nr 20/2022 Dyrektora Zakładu Karnego w Dębicy z dnia 31 maja 2022 r. w sprawie porządku wewnętrznego w Zakładzie Karnym w Dębicy [Regulation No. 20/2022 of the Director of the Correctional Institution in Dębica of May 21, 2022 on the internal order in the Correctional Institution in Dębica] (2022). Dostęp online: https://bip.sw.gov.pl/SiteCollectionDocuments/ZK_Debica/porzadek.pdf [12.07.2022].
  186. Zarządzenie Nr 28/2021 Dyrektora Zakładu Karnego w Tarnowie-Mościcach z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie porządku wewnętrznego Zakładu Karnego w Tarnowie-Mościcach [Regulation No 28/2021 of the Director of the Correctional Institution in Tarnów-Mościce of July 27, 2021 on the internal order in the Correctional Institution in Tarnów-Mościce] (2021). Dostęp online: https://bip.sw.gov.pl/SiteCollectionDocuments/ZK_Tarnow_Moscice/Zarządzenie%2028%20PORZĄDEK%20WEWNĘTRZNY.pdf [12.07.2022].
  187. Zarządzenie Nr 3/2017 Dyrektora Zakładu Karnego w Herbach z dnia 12 stycznia 2017 r. w sprawie porządku wewnętrznego w Zakładzie Karnym w Herbach [Regulation No. 3/2017 of the Director of the Correctional Institution in Herby of January 12, 2017 on the internal order in the Correctional Institution in Herby] (2017). Dostęp online: https://bip.sw.gov.pl/SiteCollectionDocuments/ZK_Herby/Porzadek_wewnetrzny.pdf [12.07.2022].
  188. Zarządzenie Nr 31/2018 Dyrektora Zakładu Karnego w Pińczowie z dnia 23 maja 2018 r. w sprawie ustalenia porządku wewnętrznego dla oddziału typu otwartego w Zakładzie Karnym w Pińczowie [Regulation No 31/2018 of the Director of the Correctional Institution in Pińczów of May 26, 2018 on the internal order for an open-type unit in the Correctional Institution in Pińczów]. Dostęp online: https://bip.sw.gov.pl/SiteCollectionDocuments/ZK_Pinczow/Porządek%20-%20otwarty,%20tekst%20jednolity.pdf [12.07.2022].
  189. Zarządzenie Nr 37/2018 Dyrektora Zakładu Karnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 3 października 2018 r. w sprawie porządku wewnętrznego w oddziale dla młodocianych i dorosłych odbywających karę pozbawienia wolności po raz pierwszy [Regulation No. 37/2018 of the Director of the Correctional Institution in Gorzów Wielkopolski of October 3, 2018 on the internal order in the Correctional Institution in the unit for juveniles and adults serving a sentence of imprisonment for the first time] (2018). Dostęp online: https://bip.sw.gov.pl/SiteCollectionDocuments/ZK_Gorzow_Wlkp/Porządek%20wewnętrzny%20ZK.pdf [12.07.2022].
  190. Zarządzenie Nr 67/2018 Dyrektora Zakładu Karnego Nr 1 we Wrocławiu w z dnia 28 sierpnia 2018 r. w sprawie porządku wewnętrznego [Regulation No 67/2018 of the Director of the Correctional Institution No 1 in Wrocław of August 28, 2018 on the internal order in the Correctional Institution No 1 in Wrocław] (2018). Dostęp online: https://bip.sw.gov.pl/SiteCollectionDocuments/ZK_Wroclaw1/Porzadek_wewnętrzny/zarzadzenie_nr_067-2018_z_28-08-2018_zal-1_porzadek_wewn.pdf [12.07.2022].
  191. Zgoliński I. (2021a). ‘Art. 143’. W J. Lachowski (red.) Kodeks karny wykonawczy. Komentarz [Executive Penal Code. A commentary]. Warszawa: C.H. Beck, s. 552–554.
  192. Zgoliński I. (2021b). ‘Art. 145’. W J. Lachowski (red.) Kodeks karny wykonawczy. Komentarz [Executive Penal Code. A commentary]. Warszawa: C.H. Beck, s. 556–561.
  193. Ziegler J., Golay C., Mahon C. i Way S.-A. (2011). The Fight for the Right to Food. Lessons Learned. Basingstoke, New York: Palgrave Macmillan.